VRG – Trong bối cảnh các đơn vị cao su đang đứng trước bài toán thiếu hụt lao động, câu chuyện không chỉ là tuyển thêm người. Quan trọng hơn là làm sao để người trẻ nhìn thấy ở nghề cạo mủ một công việc có thu nhập, có chế độ, gần gia đình và có tương lai để gắn bó.
Người công nhân vẫn tin vào nghề cạo mủ
Những năm gần đây, lực lượng công nhân cao su lớn tuổi lần lượt nghỉ hưu, trong khi một bộ phận lao động trẻ rời quê vào các nhà máy, khu công nghiệp tìm việc. Vì vậy, tại nhiều đơn vị cao su, tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng rõ rệt.
Nhưng giữa lúc ấy, vẫn có những người chọn ở lại với vườn cây. Họ vẫn tin vào nghề cạo mủ, bởi đây là công việc có thu nhập tương đối ổn định, có chế độ chính sách và quan trọng hơn là có thể làm việc ngay trên quê hương, gần nhà, gần gia đình.
Ổn định là sức hút đầu tiên.
Với công nhân cao su, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cùng các khoản thưởng, quà vào dịp lễ, Tết là những điểm tựa quan trọng. Tùy theo đơn vị và vị trí công việc, người lao động còn được hưởng các chế độ theo quy định, trong đó được trang bị quần áo Bảo hộ lao động, giày, áo mưa. Hàng tháng hỗ trợ bồi dưỡng độc hại bằng hiện vật như: đường, sữa, dầu ăn… góp phần bảo vệ sức khỏe và giảm bớt chi phí sinh hoạt hằng ngày.
Đặc biệt, người lao động gắn bó lâu năm với ngành còn có thêm những chính sách chăm lo, động viên phù hợp. Những công nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ hằng năm có thể được tham gia các chương trình tham quan, nghỉ dưỡng trong nước như Vũng Tàu, Đà Lạt, Nha Trang, Hà Nội và các tỉnh phía Bắc; một số chương trình còn tổ chức tham quan nước ngoài như Thái Lan, Malaysia, Singapore, Trung Quốc.
Với những gia đình công nhân có hoàn cảnh khó khăn, các chương trình hỗ trợ như xây dựng nhà “Mái ấm Công đoàn”, hỗ trợ kinh phí, vật chất cũng là sự sẻ chia thiết thực, giúp người lao động thêm yên tâm gắn bó với nghề.
Một lợi thế mà không phải công việc nào cũng có được là vườn cây thường nằm gần nơi công nhân sinh sống. Người lao động không phải rời quê, xa gia đình để tìm việc.
Ban đêm đi cạo, ban ngày trút mủ, bóc mủ, vệ sinh và chăm sóc vườn cây; khi hoàn thành công việc, họ vẫn có thời gian dành cho gia đình hoặc làm thêm những công việc phù hợp.
Sự gần gũi ấy tạo nên một nhịp sống riêng của người công nhân cao su. Công việc gắn với vườn cây nhưng cuộc sống vẫn ở ngay bên mái nhà, nơi có cha mẹ, vợ chồng và con cái đủ đầy.
Nghề cạo mủ cũng có tính linh hoạt nhất định. Trong gia đình, người thân có thể hỗ trợ nhau những phần việc phù hợp như cạo phụ, trút mủ, bóc mủ. Khi có đám cưới, đám giỗ hoặc việc gia đình đột xuất, công nhân có thể nhờ đồng nghiệp hỗ trợ hoặc thuê người có tay nghề cạo thay theo quy định của đơn vị. Nhờ vậy, công việc và cuộc sống gia đình có thể được sắp xếp hài hòa hơn.
Nghề cạo mủ cũng không phải là công việc quá khó để bắt đầu. Người mới chỉ cần chịu khó học hỏi, được công nhân có kinh nghiệm hướng dẫn về đường dao, nhịp cạo, kỹ thuật lấy mủ và chăm sóc cây là có thể từng bước làm quen với công việc. Tuy nhiên, để theo nghề lâu dài lại cần nhiều hơn kỹ thuật. Đó là sự chịu khó, tính kỷ luật và khả năng thích nghi với công việc đặc thù của vườn cây.
Thu nhập là một yếu tố giữ chân người lao động
Giá mủ cao su chịu tác động của thị trường nên thu nhập của công nhân cũng có những thời điểm tăng, giảm khác nhau. Tuy nhiên, vào những tháng thuận lợi, đặc biệt từ khoảng tháng 7, tháng 8 trở đi, khi vườn cây bước vào thời kỳ cho sản lượng tốt, thu nhập của nhiều công nhân có thể đạt trên 10 triệu đồng mỗi tháng. Với người lao động, đó không chỉ là con số về thu nhập. Đó là tiền học cho con, tiền sinh hoạt gia đình, những khoản chi tiêu hằng ngày và cả sự chủ động trong cuộc sống. Chính mức thu nhập tương xứng với công sức bỏ ra cùng các chế độ, chính sách đi kèm đã giúp nhiều công nhân có cuộc sống tương đối ổn định sau nhiều năm gắn bó với nghề.
Có thể hôm nay nghề cao su không còn đông người như trước. Lớp công nhân lớn tuổi đã hoàn thành chặng đường dài, trong khi lớp trẻ có thêm nhiều lựa chọn việc làm tại các khu công nghiệp, nhà máy, doanh nghiệp dịch vụ. Nhưng điều đó không có nghĩa nghề cạo mủ mất đi sức hấp dẫn.
Bởi sau mỗi đường dao vẫn là một công việc có thu nhập. Sau những hàng cây vẫn là sinh kế của hàng nghìn gia đình. Và sau màu xanh của những vườn cao su vẫn có những người lao động lặng lẽ gắn bó với nghề mà họ đã chọn.
Điều đáng nói là nhiều thế hệ công nhân cao su đã có được cuộc sống ổn định từ chính công việc của mình. Những giá trị ấy tạo nên niềm tin của người lao động đối với ngành nghề và cũng có thể trở thành một trong những yếu tố để thu hút lực lượng trẻ tiếp tục nối nghề.
Trong bối cảnh các đơn vị cao su đang đứng trước bài toán thiếu hụt lao động, câu chuyện không chỉ là tuyển thêm người. Quan trọng hơn là làm sao để người trẻ nhìn thấy ở nghề cạo mủ một công việc có thu nhập, có chế độ, gần gia đình và có tương lai để gắn bó.
Giữ được niềm tin ấy, màu xanh của những vườn cây sẽ không chỉ được giữ bằng những hàng cây, mà còn bằng những thế hệ công nhân tiếp nối.
